– Na Podlasiu bardzo dobrze widać, jak środki przeznaczane na rozwój obszarów wiejskich przekładają się na konkretne zmiany. To nowoczesne gospodarstwa, rozwijające się przetwórstwo, inwestycje w infrastrukturę i aktywne społeczności lokalne – podkreślił minister.

Inwestycje zmieniają podlaską wieś

Minister zwrócił uwagę, że wsparcie realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich odegrało ważną rolę w modernizacji gospodarstw oraz w rozwoju infrastruktury i przedsiębiorczości na obszarach wiejskich.

Dzięki środkom z PROW rolnicy mogli inwestować w nowe budynki produkcyjne, nowoczesne maszyny oraz technologie poprawiające efektywność produkcji i dobrostan zwierząt. W województwie podlaskim szczególnie widoczne jest to w gospodarstwach mlecznych.

– Dziś w naszym regionie funkcjonują jedne z najnowocześniejszych zakładów przetwórczych w Europie. Podlaskie mleczarnie są rozpoznawalne na rynkach międzynarodowych, a rozwój rolnictwa idzie w parze z rozwojem przetwórstwa – mówił minister Stefan Krajewski.

Wymierne efekty PROW 2014–2020

W ramach PROW 2014–2020 na działania wdrażane przez samorządy województw – obejmujące infrastrukturę na obszarach wiejskich oraz rozwój lokalny – przeznaczono 3,8 mld euro (16,55 mld zł), czyli 20,9 proc. środków programu.

W województwie podlaskim środki przeznaczono m.in. na scalanie gruntów, inwestycje w gospodarkę wodną, budowę i modernizację dróg lokalnych oraz rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.

Dzięki realizacji programu w regionie scalono grunty o powierzchni 23,4 tys. ha, a w projektach scaleniowych uczestniczyło 2 819 gospodarstw. Zrealizowano również 146 inwestycji w drogi lokalne, dzięki którym zmodernizowano 301,6 km dróg, a 46,4 km wybudowano od podstaw.

Znaczące środki trafiły także na rozwój infrastruktury wodno-ściekowej w regionie. W województwie podlaskim zrealizowano 157 operacji o wartości 332,3 mln zł, dzięki którym powstało lub zostało przebudowanych 348 km sieci wodociągowej, 98 km kanalizacji zbiorczej oraz 808 przydomowych oczyszczalni ścieków.

– Dzięki zaangażowaniu beneficjentów, samorządów i instytucji wdrażających program udało się w pełni wykorzystać środki przeznaczone na PROW 2014–2020 i rozliczyć go bez konieczności zwrotu funduszy do Komisji Europejskiej – zaznaczył minister.

LEADER – rozwój tworzony przez mieszkańców

Istotnym elementem programu było podejście LEADER, oparte na oddolnym rozwoju lokalnych społeczności. W całym kraju utworzono 291 Lokalnych Grup Działania, z czego 11 działa w województwie podlaskim.

W regionie w ramach lokalnych strategii rozwoju zrealizowano 1 252 operacje o wartości 135,3 mln zł. Dzięki temu powstały nowe przedsiębiorstwa i miejsca pracy, rozwijała się infrastruktura turystyczna i rekreacyjna, a lokalne społeczności realizowały projekty społeczne i kulturalne.

– Program LEADER pokazuje, jak ważne jest oddanie inicjatywy mieszkańcom. To oni najlepiej wiedzą, jakie inwestycje są potrzebne w ich gminach i miejscowościach – podkreślił minister.

Plan Strategiczny WPR – nowe możliwości wsparcia

Nowa perspektywa Wspólnej Polityki Rolnej, realizowana w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027, jeszcze mocniej koncentruje się na odporności gospodarstw, ochronie środowiska oraz wsparciu młodego pokolenia rolników.

Jednym z kluczowych elementów jest wzmocnienie wymiany pokoleniowej w rolnictwie. Premia dla młodego rolnika została zwiększona do 300 tys. zł w przypadku gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą.

Na działania wdrażane przez samorządy województw – obejmujące infrastrukturę na obszarach wiejskich oraz rozwój lokalny – przeznaczono 1,2 mld euro (5,1 mld zł), co stanowi 16 proc. środków przeznaczonych na inwestycje w rozwój obszarów wiejskich.

Największą pulę środków przewidziano na interwencję LEADER / Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność, na którą przeznaczono 741,6 mln euro (3,1 mld zł).

WPR a bezpieczeństwo żywnościowe Europy

Podczas debaty po konferencji minister Stefan Krajewski zwrócił uwagę, że dyskusja o przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej dotyczy dziś nie tylko rolnictwa, ale także bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności gospodarczej Europy.

– W obliczu wojny za naszą wschodnią granicą, napięć geopolitycznych i zmian klimatu Wspólna Polityka Rolna musi pozostać silnym i stabilnym instrumentem wsparcia rolnictwa w Unii Europejskiej – podkreślił.

Przypomniał również, że w lipcu 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła propozycję nowej WPR oraz poziomu jej finansowania. Polsce zaproponowano około 24,6 mld euro, co stanowi największą kopertę spośród wszystkich państw członkowskich.

Podziękowania i odznaczenia

Konferencja była także okazją do podziękowania osobom i instytucjom zaangażowanym we wdrażanie PROW 2014–2020 w województwie podlaskim. Podczas wydarzenia wręczono podziękowania beneficjentom programu oraz wyróżnienia dla przedstawicieli Lokalnych Grup Działania.

Minister wręczył również odznaki honorowe „Zasłużony dla Rolnictwa” osobom szczególnie zaangażowanym w rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich.