Czy ministerstwo stanie po stronie rolników? PSOR i organizacje branżowe apelują o zablokowanie cypryjskiej propozycji zmian do unijnego pakietu „Omnibus”.

Zamiast obiecanej redukcji biurokracji i szybszego dostępu do nowoczesnych narzędzi ochrony roślin szykują się dodatkowe obciążenia administracyjne i ryzyko paraliżu innowacji. 12 czerwca Rada UE ma podjąć decyzję w sprawie pakietu Food and Feed Safety Omnibus dotyczący propozycji kompromisowej wypracowanej przez Prezydencję Cypryjską. Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR) wraz z koalicją największych krajowych organizacji rolniczych alarmuje: tekst zaproponowany przez Prezydencję Cypryjską uderza w przyszłość europejskiego rolnictwa. Branża apeluje o jednoznaczny głos sprzeciwu podczas piątkowego głosowania.

Konkurencyjność polskiego rolnictwa zależy m.in. od tempa wdrażania innowacji. Aby producenci rolni mogli prowadzić opłacalną produkcję i stawiać czoła kryzysowi klimatycznemu, potrzebują szybkiego dostępu do nowoczesnych technologii, w tym preparatów biologicznych. Unijny pakiet legislacyjny Food and Feed Safety Omnibus miał być odpowiedzią na te potrzeby: jego pierwotnym celem było zlikwidowanie wąskich gardeł w procedurach rejestracyjnych, uproszczenie przepisów oraz realne skrócenie czasu oczekiwania na nowe narzędzia ochrony roślin.

Proponowane w cypryjskim dokumencie zmiany nie realizują nadrzędnego celu jakim jest uproszczenie przepisów i nie wpłyną na skrócenie procedur rejestracyjnych ani na redukcję obciążeń administracyjnych po stronie państw członkowskich. Rozwiązanie przedłożone Radzie UE do głosowania 12 czerwca drastycznie odbiega od tych założeń. Istnieje ryzyko, że nie tylko nie spełni swoich założeń, ale także zwiększy złożoność tam, gdzie potrzebne są uproszczenia.

Zdaniem Małgorzaty Bojańczyk, dyrektor generalnej PSOR, pośpiech w sprawie tak kluczowej dla przyszłości europejskiego rolnictwa nie jest wskazany. Większość organizacji rolniczych w Polsce, jak również COPA-COGECA uważa, że nad tymi przepisami należy nadal pracować, bo nie spełniają oczekiwań i nie przynoszą dobrych dla rolników rozwiązań. Eksperci podkreślają, że Parlament Europejski planuje wypracowanie swojego stanowiska dopiero jesienią, więc Rada dysponuje czasem, aby rzetelnie dopracować przepisy.

Kluczowe, niekorzystne zmiany w propozycji Prezydencji Cypryjskiej to:
- Blokada bezterminowych zatwierdzeń: Usunięto możliwość wydawania bezterminowych zgód dla substancji biologicznych i konwencjonalnych.
- Likwidacja zezwoleń tymczasowych: Drastycznie ograniczono procedurę, która miała być najszybszą ścieżką wprowadzania innowacji na unijny rynek.
- Koniec z „milczącą zgodą”: Wykreślenie tego mechanizmu uniemożliwi szybkie rejestrowanie w Polsce środków, które zostały już sprawdzone i dopuszczone w innych krajach UE.
- Utrzymanie rutynowych reewaluacji: Wycofano uproszczenia w ponownej ocenie produktów.

Kluczem do naprawy unijnego projektu jest piątkowe głosowanie. Jeśli polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wraz z koalicją innych państw członkowskich, zgłosi sprzeciw, prace nad pakietem zostaną przesunięte na czas nadchodzącej Prezydencji Irlandzkiej.

Anna Dylińska, PRart Media