W dniach 14–15 października 2026 r. w Hotelu BOSS w Warszawie odbyło się XI Forum Wiedzy i Innowacji w Rolnictwie pod hasłem „Inteligentne gospodarstwo – cyfrowe narzędzia dla nowoczesnego rolnika”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu, a honorowy patronat nad nim objął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski. Forum zostało sfinansowane ze środków Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ (KSOW+). Forum zgromadziło przedstawicieli doradztwa rolniczego, środowiska naukowego, administracji publicznej, instytucji i organizacji branżowych, przedsiębiorstw sektora rolnego oraz rolników zainteresowanych praktycznym wykorzystaniem nowoczesnych technologii. W wydarzeniu uczestniczyło 170 osób obecnych na miejscu, a kolejne 216 osób śledziło jego przebieg za pośrednictwem transmisji internetowej.

Uroczystego otwarcia dokonał dr inż. Henryk Skórnicki, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu. Następnie głos zabrali Marcin Oszańca, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie oraz dr inż. Bogdan Pomianek, Radca Generalny w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który powitał uczestników w imieniu Ministra Stefana Krajewskiego. Pierwsze wystąpienie, zatytułowane „Cyfrowe rozwiązania dla gospodarstw rolnych”, wygłosili dr hab. inż. Andrzej Borusiewicz, zastępca prezesa ARiMR oraz Marcin Oszańca, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. W swoim wystąpieniu zwrócili uwagę na znaczenie nowoczesnych rozwiązań cyfrowych we wspieraniu rolników oraz usprawnianiu funkcjonowania gospodarstw rolnych. Następnie prof. dr hab. Marcin Gołębiewski ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie przedstawił temat „Technologie cyfrowe i sztuczna inteligencja w nowoczesnej produkcji zwierzęcej – od innowacji do praktyki hodowlanej”. Omówił możliwości wykorzystania narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji w zarządzaniu stadem, monitorowaniu procesów produkcyjnych oraz zwiększaniu efektywności produkcji zwierzęcej.

Zagadnienia związane z wykorzystaniem danych w zarządzaniu gospodarstwem rolnym omówili dr Dariusz Osuch i dr Renata Płonka z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB. W wystąpieniu przedstawili znaczenie gromadzenia i analizowania informacji w planowaniu produkcji, optymalizacji kosztów i podejmowaniu decyzji gospodarczych. Dr inż. Bogdan Pomianek zaprezentował natomiast możliwości finansowania cyfrowych rozwiązań w ramach Wspólnej Polityki Rolnej i innych instrumentów wsparcia, podkreślając ich znaczenie dla modernizacji gospodarstw.

 Ważnym punktem Forum była debata ekspercka pn. „Czy rozwiązania cyfrowe zmienią model zarządzania gospodarstwem rolnym i doradztwa rolniczego?”, w której udział wzięli Marcin Oszańca, dyrektor CDR w Brwinowie, dr hab. inż. Andrzej Borusiewicz, dr inż. Bogdan Pomianek, Wojciech Styburski, prezes zarządu Agro Integracja Sp. z o.o., oraz prof. dr hab. Marcin Gołębiewski, prorektor ds. rozwoju SGGW. Dyskusja koncentrowała się na kierunkach rozwoju cyfryzacji rolnictwa, praktycznym wykorzystaniu sztucznej inteligencji oraz zmieniającej się roli doradztwa rolniczego. Zwrócono również uwagę na potrzebę rozwijania kompetencji cyfrowych, dostosowania technologii do rzeczywistych potrzeb gospodarstw oraz skutecznego przekazywania wiedzy między nauką a praktyką rolniczą.

W dalszej części wydarzenia odbyły się dwa równoległe panele tematyczne. Panel „Aplikacje, dane i sztuczna inteligencja w produkcji roślinnej” poświęcono praktycznemu wykorzystaniu narzędzi cyfrowych w zarządzaniu uprawami. Omówiono m.in. automatyzację ochrony roślin, wykorzystanie modeli symulacyjnych wzrostu roślin, elektroniczną ewidencję zabiegów rolniczych, zastosowanie dronów w rolnictwie precyzyjnym oraz nowe możliwości zarządzania gospodarstwem na podstawie gromadzonych danych.

Panel „Technologie cyfrowe i sztuczna inteligencja w produkcji zwierzęcej” obejmował prezentacje dotyczące monitorowania zachowania krów i przewidywania zbliżającego się porodu, a także wykorzystania robotów udojowych, autonomicznych urządzeń do utrzymywania czystości w oborach oraz nowoczesnych rozwiązań stosowanych w budowie chlewni. Przedstawione przykłady pokazały, jak automatyzacja może usprawniać codzienną pracę, poprawiać organizację produkcji i wspierać hodowców w zarządzaniu gospodarstwem. Pierwszy dzień Forum zakończyła sesja posterowa pn. „Innowacyjne rozwiązania cyfrowe i sztuczna inteligencja w rolnictwie”. Firmy i instytucje prezentowały podczas niej swoje rozwiązania technologiczne, a uczestnicy mieli okazję do bezpośrednich rozmów, zadawania pytań i wymiany doświadczeń.

Drugi dzień Forum odbył się w formie wyjazdu studyjnego, stanowiącego okazję do poznania praktycznych aspektów omawianych zagadnień. Wizyta w miejscowości Fiukówka w powiecie łukowskim obejmowała dwa sąsiadujące ze sobą gospodarstwa specjalizujące się w chowie bydła mlecznego i produkcji mleka. Pierwszym punktem programu był pokaz drona, przygotowany przez przedstawicieli Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa. Zaprezentowano możliwości wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych w rolnictwie precyzyjnym, w szczególności w zakresie pozyskiwania danych obrazowych i opracowywania szczegółowych map upraw. Zdjęcia lotnicze służą do opracowywania ortofotomap, które umożliwiają dokładne odwzorowanie powierzchni terenu, a także do analizy stanu roślin na poszczególnych obszarach pola. Zdjęcia multispektralne pozwalają dodatkowo oceniać kondycję roślin i rozpoznawać różnice w ich rozwoju. Uzyskane dane pomagają wskazać miejsca wymagające szczególnej uwagi, lepiej zaplanować nawożenie i ochronę roślin oraz dostosować zabiegi do potrzeb upraw.

Podczas wizyty w obu gospodarstwach, uczestnicy przyjrzeli się rozwiązaniom automatyzującym codzienną pracę przy produkcji mleka. W oborach wykorzystywane są systemy firmy Lely, obejmujące roboty udojowe, automatyczne systemy żywienia, urządzenia do czyszczenia obór oraz systemy monitorowania stada. Jednym z nich są obroże z transponderami, które umożliwiają identyfikację poszczególnych zwierząt i gromadzenie danych na ich temat. Informacje są analizowane na bieżąco, a systemy mogą sygnalizować niepokojące zmiany w zachowaniu lub monitorowanych parametrach krów, które mogą wskazywać m.in. na zbliżający się poród lub wczesne objawy choroby. Hodowca otrzymuje powiadomienia w aplikacji na telefonie, co ułatwia kontrolowanie sytuacji w stadzie i szybsze reagowanie, gdy konkretne zwierzę wymaga uwagi. To praktyczny przykład wykorzystania inteligentnych systemów analizy danych, w tym rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, w codziennym zarządzaniu hodowlą.

W pierwszym gospodarstwie zaprezentowano nową oborę, oddaną do użytku zaledwie miesiąc wcześniej i przystosowaną do utrzymania 180 sztuk bydła. Zastosowano w niej materace wodne, które zapewniają krowom miękkie podłoże do odpoczynku, ograniczając nacisk na stawy i ryzyko otarć oraz poprawiając komfort zwierząt. Ich zastosowanie pozwala również ograniczyć zużycie słomy wykorzystywanej do ścielenia legowisk, co ma szczególne znaczenie w obliczu jej ograniczonej dostępności i wysokich cen, związanych m.in. z występującą suszą.

W drugim gospodarstwie, utrzymującym 320 sztuk bydła, stosowana jest taksówka mleczna – urządzenie służące do przygotowywania, podgrzewania i precyzyjnego dozowania mleka lub preparatu mlekozastępczego dla cieląt, co usprawnia ich karmienie i organizację pracy. Gospodarstwo wyróżnia się ponadto zastosowaniem systemu ogrzewania domu wykorzystującego ciepło odzyskiwane podczas chłodzenia mleka, zamiast pompy ciepła. Pozwala to zagospodarować energię cieplną i ograniczyć zapotrzebowanie na energię z innych źródeł. Za to rozwiązanie gospodarstwo zostało nagrodzone w konkursie „Innowacje techniczne i technologiczne w mleczarstwie” w kategorii „Innowacje w gospodarce energią”.

Uczestnicy zapoznali się również z działaniem opryskiwacza wykorzystującego zdjęcia satelitarne do oceny zapotrzebowania roślin na azot. Urządzenie analizuje zabarwienie roślin i automatycznie dostosowuje dawkę nawozu do ich potrzeb. Pozwala to stosować różne ilości nawozu w zależności od kondycji upraw na poszczególnych częściach pola, zamiast rozprowadzać jednakową dawkę na całej powierzchni.

XI Forum Wiedzy i Innowacji w Rolnictwie, objęte honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń między przedstawicielami nauki, doradztwa, administracji i praktyki rolniczej. Wydarzenie połączyło ekspercką wiedzę z praktycznym pokazem innowacji, prezentując zastosowanie cyfryzacji i sztucznej inteligencji w rolnictwie. Wyjazd studyjny do Fiukówki pozwolił poznać rozwiązania wspierające automatyzację produkcji mleka, monitorowanie stada, odzysk energii i precyzyjne nawożenie, które sprzyjają efektywnemu gospodarowaniu zasobami i zrównoważonemu rozwojowi rolnictwa.